Jak policzyć odsetki, od kiedy się należą i jak ująć notę w księgach — stawki wyliczone z aktualnej stopy referencyjnej NBP.
Jak obliczyć odsetki za opóźnienie? Wzór i przykład
Odsetki = kwota zaległości × stawka roczna × liczba dni opóźnienia ÷ 365. Przykład: faktura na 12 300,00 zł zapłacona 30 dni po terminie, odsetki ustawowe za opóźnienie 9,25%: 12 300,00 × 9,25% × 30 ÷ 365 = 93,51 zł. Dni liczy się od dnia następującego po terminie płatności do dnia zapłaty. Generator liczy to sam po wpisaniu kwoty i dat.
Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie w 2026 roku?
Od 05.03.2026 stopa referencyjna NBP wynosi 3,75%, więc odsetki ustawowe za opóźnienie to 9,25% w skali roku (stopa referencyjna + 5,5 p.p., art. 481 § 2 KC), a odsetki maksymalne za opóźnienie — 18,50%. W transakcjach handlowych od 01.07.2026 obowiązuje 13,75% (stopa referencyjna z pierwszego dnia półrocza + 10 p.p.), a 11,75%, gdy dłużnikiem jest podmiot leczniczy.
Od kiedy należą się odsetki za opóźnienie?
Od dnia następującego po terminie zapłaty z faktury lub umowy. Jeśli terminu nie ustalono, dłużnik popada w opóźnienie, gdy nie zapłaci niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 KC). Odsetki należą się nawet wtedy, gdy wierzyciel nie poniósł żadnej szkody, i nawet gdy opóźnienie nie wynika z winy dłużnika (art. 481 § 1 KC).
Nota odsetkowa, obciążeniowa czy księgowa — czym się różnią?
Nota księgowa to ogólna nazwa dokumentu, którym obciąża się kontrahenta kwotą spoza faktury VAT. Nota obciążeniowa to jej odmiana — wystawia się ją np. na rekompensatę 40, 70 lub 100 euro albo karę umowną. Nota odsetkowa to nota obciążeniowa na odsetki za opóźnienie. Żadna z nich nie jest fakturą i nie wykazuje się na niej VAT, bo odsetki i rekompensata nie są zapłatą za dostawę ani usługę.
Czy nota odsetkowa jest dokumentem księgowym?
Tak, to dowód księgowy — powinien zawierać elementy z art. 21 ustawy o rachunkowości, m.in. strony, datę, kwotę i podpis. Podatkowo liczy się jednak kasa: naliczone odsetki są przychodem wierzyciela dopiero po ich otrzymaniu, a kosztem dłużnika dopiero po zapłacie (art. 12 ust. 4 pkt 2 i art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT; podobnie w PIT).
Czy mogę naliczyć odsetki bez wystawiania noty?
Tak. Odsetki należą się z mocy prawa (art. 481 § 1 KC), więc nota nie jest warunkiem ich powstania ani wymogiem przed pozwem. To wygodny sposób, by wezwać dłużnika do zapłaty konkretnej kwoty, udokumentować żądanie i zaksięgować należność.
Jakie są odsetki maksymalne i czy umowa może przewidzieć wyższe?
Odsetki za opóźnienie zapisane w umowie nie mogą przekroczyć odsetek maksymalnych, czyli dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie — dziś 18,50% w skali roku (art. 481 § 2¹ KC). Jeśli umowa przewiduje więcej, należą się tylko odsetki maksymalne (art. 481 § 2²). W generatorze możesz wpisać własną stawkę umowną.
Czy generator noty odsetkowej jest darmowy?
Tak — bez opłat, limitów i rejestracji. Stawki ustawowe wyliczamy z oficjalnej stopy referencyjnej NBP, a stawkę umowną wpiszesz sam. Dane noty zapisują się tylko w Twojej przeglądarce, a gotowy dokument drukujesz albo zapisujesz jako PDF.